Ximath
سلاسل هذا المستوى

الأولى باك علوم تجريبية

السلسلة 03

سلسلة تطبيقات: الحساب المثلثي

تطبيقات حول صيغ الجمع والفرق، الظلّ والمضاعفة، تحويل جداء/مجموع، الشكل r cos(x−α)، والمعادلات المثلثية.

الدرس 03 — الحساب المثلثي

جزء التطبيقات

تطبيق ①

المستوى (P)(P) منسوب إلى معلم متعامد منظم مباشر (O;ı⃗;ȷ⃗)(O;\vec{\imath};\vec{\jmath}) و (C)(C) دائرة مثلثية مرتبطة به. ليكن aa و bb عددين حقيقيين. u⃗\vec{u} و v⃗\vec{v} متجهان غير منعدمين بحيث ∥u⃗∥=∥v⃗∥=1\|\vec{u}\|=\|\vec{v}\|=1 و (ı⃗;u⃗)≡b[2π](\vec{\imath};\vec{u})\equiv b[2\pi] و (ı⃗;v⃗)≡a[2π].(\vec{\imath};\vec{v})\equiv a[2\pi].

  1. حدّد قياس الزاوية الموجّهة (u⃗;v⃗^)(\widehat{\vec{u};\vec{v}}) بدلالة aa و b.b.
  1. احسب بطريقتين الجداء السلمي u⃗⋅v⃗.\vec{u}\cdot\vec{v}.
  1. استنتج أن cos⁡(a−b)=cos⁡acos⁡b+sin⁡asin⁡b.\cos(a-b)=\cos a\cos b+\sin a\sin b.
  1. بيّن أن cos⁡(a+b)=cos⁡acos⁡b−sin⁡asin⁡b.\cos(a+b)=\cos a\cos b-\sin a\sin b. بملاحظة أن cos⁡(π2−x)=sin⁡(x)\cos\left(\frac{\pi}{2}-x\right)=\sin(x)، بيّن صيغتي sin⁡(a±b).\sin(a\pm b).

تطبيق ②

  1. علماً أن
5π12=π4+π6\frac{5\pi}{12}=\frac{\pi}{4}+\frac{\pi}{6}

و

π12=π3−π4\frac{\pi}{12}=\frac{\pi}{3}-\frac{\pi}{4}

، احسب cos⁡π12\cos\frac{\pi}{12} و sin⁡π12\sin\frac{\pi}{12} و cos⁡5π12\cos\frac{5\pi}{12} و sin⁡5π12.\sin\frac{5\pi}{12}.

  1. ليكن xx عدداً حقيقياً. بيّن أن
sin⁡x=sin⁡(x+π3)−sin⁡(π3−x)\sin x=\sin\left(x+\frac{\pi}{3}\right)-\sin\left(\frac{\pi}{3}-x\right)

و

cos⁡x=cos⁡(x+π3)+cos⁡(π3−x).\cos x=\cos\left(x+\frac{\pi}{3}\right)+\cos\left(\frac{\pi}{3}-x\right).

تطبيق ③

ليكن aa و bb عددين حقيقيين بحيث 0<a<π20<a<\frac{\pi}{2} و 0<b<π20<b<\frac{\pi}{2} و sin⁡(a)=cos⁡(b)=13.\sin(a)=\cos(b)=\frac{1}{3}. حدّد a+b.a+b.

تطبيق ④

ليكن aa و bb عددين حقيقيين بحيث a≠π2+kπa\neq\frac{\pi}{2}+k\pi و b≠π2+kπb\neq\frac{\pi}{2}+k\pi لكل k∈Z.k\in\mathbb{Z}.

  1. بيّن أنه إذا كان a−b≠π2+kπa-b\neq\frac{\pi}{2}+k\pi فإن tan⁡(a−b)=tan⁡a−tan⁡b1+tan⁡atan⁡b.\tan(a-b)=\frac{\tan a-\tan b}{1+\tan a\tan b}.
  1. بيّن أنه إذا كان a+b≠π2+kπa+b\neq\frac{\pi}{2}+k\pi فإن tan⁡(a+b)=tan⁡a+tan⁡b1−tan⁡atan⁡b.\tan(a+b)=\frac{\tan a+\tan b}{1-\tan a\tan b}.

تطبيق ⑤

ليكن xx عدداً حقيقياً بحيث x≠π2+kπx\neq\frac{\pi}{2}+k\pi و x≠π4+kπx\neq\frac{\pi}{4}+k\pi و x≠−π4+kπx\neq -\frac{\pi}{4}+k\pi لكل k∈Z.k\in\mathbb{Z}. بسّط

tan⁡(π4−x)×tan⁡(π4+x).\tan\left(\frac{\pi}{4}-x\right)\times\tan\left(\frac{\pi}{4}+x\right).

تطبيق ⑥

  1. علماً أن π4=2×π8\frac{\pi}{4}=2\times\frac{\pi}{8}، احسب cos⁡π8\cos\frac{\pi}{8} و sin⁡π8\sin\frac{\pi}{8} و tan⁡π8.\tan\frac{\pi}{8}.
  1. ليكن xx عدداً حقيقياً. بيّن أن 1+cos⁡x+2sin⁡2(x2)=2.1+\cos x+2\sin^{2}\left(\frac{x}{2}\right)=2.
  1. ليكن xx عدداً حقيقياً بحيث x≠kπx\neq k\pi لكل k∈Z.k\in\mathbb{Z}. بيّن أن
1−cos⁡(x)sin⁡(x)=tan⁡(x2).\frac{1-\cos(x)}{\sin(x)}=\tan\left(\frac{x}{2}\right).

تطبيق ⑦

ليكن aa و bb عددين حقيقيين. بسّط: أ. sin⁡(a+b)+sin⁡(a−b)\sin(a+b)+\sin(a-b) ب. sin⁡(a+b)−sin⁡(a−b)\sin(a+b)-\sin(a-b) ج. cos⁡(a+b)+cos⁡(a−b)\cos(a+b)+\cos(a-b) د. cos⁡(a+b)−cos⁡(a−b).\cos(a+b)-\cos(a-b).

تطبيق ⑧

  1. احسب cos⁡π12cos⁡5π12\cos\frac{\pi}{12}\cos\frac{5\pi}{12} و cos⁡π12sin⁡5π12.\cos\frac{\pi}{12}\sin\frac{5\pi}{12}.
  1. ليكن xx عدداً حقيقياً. بيّن أن
sin⁡(x+π6)sin⁡(x−π6)=−12cos⁡(2x)+14.\sin\left(x+\frac{\pi}{6}\right)\sin\left(x-\frac{\pi}{6}\right)=-\frac{1}{2}\cos(2x)+\frac{1}{4}.

تطبيق ⑨

  1. بيّن أن
sin⁡π12+sin⁡5π12=62.\sin\frac{\pi}{12}+\sin\frac{5\pi}{12}=\frac{\sqrt{6}}{2}.
  1. ليكن xx عدداً حقيقياً. بيّن أن cos⁡6x−cos⁡2x=−4sin⁡22xcos⁡2x.\cos 6x-\cos 2x=-4\sin^{2}2x\cos 2x.

تطبيق ⑩

اكتب على الشكل rcos⁡(x−α)r\cos(x-\alpha): A(x)=cos⁡x+sin⁡xA(x)=\cos x+\sin x ؛ B(x)=3cos⁡x−sin⁡xB(x)=\sqrt{3}\cos x-\sin x ؛

C(x)=3cos⁡(2x−π3)−sin⁡(2x−π3).C(x)=\sqrt{3}\cos\left(2x-\frac{\pi}{3}\right)-\sin\left(2x-\frac{\pi}{3}\right).

تطبيق ⑪

نضع

A=cos⁡π12+sin⁡π12cos⁡π12−sin⁡π12.A=\frac{\cos\frac{\pi}{12}+\sin\frac{\pi}{12}}{\cos\frac{\pi}{12}-\sin\frac{\pi}{12}}.
  1. بيّن أن
cos⁡π12+sin⁡π12=2sin⁡π3.\cos\frac{\pi}{12}+\sin\frac{\pi}{12}=\sqrt{2}\sin\frac{\pi}{3}.
  1. بيّن أن
cos⁡π12−sin⁡π12=2sin⁡π6.\cos\frac{\pi}{12}-\sin\frac{\pi}{12}=\sqrt{2}\sin\frac{\pi}{6}.
  1. استنتج قيمة A.A. 4. حدّد قيمة tan⁡π12.\tan\frac{\pi}{12}.

تطبيق ⑫

  1. حلّ في II: أ. 2cos⁡x−3=02\cos x-\sqrt{3}=0 ؛ I=[−π;2π].I=[-\pi;2\pi]. ب. 2sin⁡x+1=0\sqrt{2}\sin x+1=0 ؛ I=[0;2π].I=[0;2\pi]. ج. tan⁡x=3\tan x=\sqrt{3} ؛ I=[−π;π].I=[-\pi;\pi]. د. 3cos⁡x−sin⁡x=2\sqrt{3}\cos x-\sin x=\sqrt{2} ؛ I=[−π;π].I=[-\pi;\pi].
  1. حلّ في [−π;π2]\left[-\pi;\frac{\pi}{2}\right] المتراجحة 3cos⁡x−sin⁡x>2.\sqrt{3}\cos x-\sin x>\sqrt{2}.

تطبيق ⑬

ليكن xx عدداً حقيقياً. نضع

A(x)=23sin⁡2x−sin⁡2x−3sin⁡x+cos⁡x.A(x)=2\sqrt{3}\sin^{2}x-\sin 2x-\sqrt{3}\sin x+\cos x.
  1. احسب A(π6)A\left(\frac{\pi}{6}\right) و A(π3).A\left(\frac{\pi}{3}\right).
  1. بيّن أن
(∀x∈R): A(x)=2cos⁡(x+π3)(1−2sin⁡x).(\forall x\in\mathbb{R}):\ A(x)=2\cos\left(x+\frac{\pi}{3}\right)(1-2\sin x).
  1. أ. حلّ في R\mathbb{R} المعادلة A(x)=0.A(x)=0. ب. استنتج الحلول على ]0;2π]]0;2\pi] ثم مثّلها على دائرة مثلثية.
  1. حلّ في ]0;2π]]0;2\pi] المتراجحة A(x)>0.A(x)>0.